kirolak

Berria zaharra bilakatzean

Elementu berriak lehen mailara pasatzeak beste batzuk itzalean geratzen direla inplikatzen du. Ez dago denarentzako tokirin gorenean, eta logikaren arau eztabaidaezin honek eremu guztiei egiten die eragina. Pertsonoi, eta baita tokiei ere.

Azken hilabeteetan asko hitz egin da Bizkaia frontoiaren inguruan. 3.000 pertsona hartzen dituen pilotalekua, frontoi kirolak modernotasunera eramango dituen eszenatokia, ametsen partidak gara daitezen testuinguru egokiena. Argazki ugari ikusi ditugu bertan azken hilabeteetan, bai pilotariena lehia zirraragarrietan, eta baita politikariena ere, elkarri eskua estutzen.

Horrela, hasieran aipatzen zen arauaren poderioz, beste frontoi batzuk beste maila batera pasa dira. Eta horren adibiderik garbiena Gasteizko Ogeta frontoia genuke. Esku pilotaren tenplo eztabaidaezina, 1979an eraiki zen, eta orduan ere, pilota beste eremu batetara eraman nahi zuen. Bizkaia frontoia bezalaxe, bere garaian ere Euskal Herrian zegoen pilotalekurik handiena, etorkizunak ekarriko zituen lehiaketetarako osagai beharrezkoa.

Ogeta

Ogeta zaharraren zikloetako bat, horrela, 2010ean itxi zen, hain zuzen ere ekainaren 20ean, Xala eta Martinez de Irujoren arteko lehian. Buruz burukoaren finala zen eta nafarrak mendean hartu zuen lapurtarra. Martinez de Irujok txapela jantzi zuen beraz, eta Ogeta frontoiak esku pilotaren beste orri bat idatzi zuen egun hartan.

Bada, egun hartatik 21 hilabete pasa dira partida ofizial batek berriro ere hiriburu arabarreko frontoi nagusia hartu duen arte. Ikuslego gasteiztarrak ia bi urtetan zehar La Blancako feriako exhibizio txapelketarekin konformatu behar izan du, enpresen, federazioen eta instituzioen arteko talkak tarteko zeudela. Horrela, expektazioz hartu zuen komunitate pilotazaleak igaro berri den martxoak 16eko lehia. Binakako ligaxka faseko partida xehea zen, finalen xarmatik aldendua. Olaizola II-Begino eta Xala-Laskurainek jokatzen zuten. Ilusioa somatzen zen arratsaldean, publikoak zoragarri erantzun zuen eta sarrerak agortu zituen pilotaren arima daukan tokiaren bueltatzea ikusteko. Olaizola eta Begino nagusitu ziren, eta harmailen orroak arnasez bete zuen hilabeteetan barrena pilotaz husturiko Ogeta. Zaleek, eta baita pilotariek ere, horren toki enblematikoaren itzulerarekin gozatu zutela aitortu zuten.

Denarekin, honek ez du ezer esan nahi. Partida hau Ogetan jokatu izanak ez du inplikatzen aurrerantzean regulartasunez lehia berriak emango direnik. Kasu gehiago ere izan dira azken urteotan, bazterturik geratu diren pilotalekuenak. Halere, inplikaturiko instituzio guztiek, Ogeta berreskuratzeko borondatea azaldu dute.

Ikusi behar zer den pilotalekuarekin gertatzen dena eta hemendik aurrera izango duen erabilera, baina hizpide dugun partida hontan ozen aldarrikatu zuen Ogetako zalegoak gertutik ikusten jarraitu nahi duela esku pilotaren ikuskizuna.

Une onaren berrestea

Euskal errugbya momentu gozoan dagoelaren zalantza gutxi dago egun. Estatuko ohorezko mailan hamar taldetik hiru euskal ordezkarien datua nahiko adierazgarri bada, eta horri gaineratu behar zaio bai Ampo Ordizia eta baita Bizkaia Gernika ere taularen alde noblean daudela, 3. eta 4. sailkatuta, eta denborada bukaeran arrakasta lortzeko aukerekin. Beste ordezkaria, Getxo Arteak ere denborada ona darama, eta ez dirudi mailari eusteko arazo gehiegi izango duenik. Horri gaineratu behar bai Hernani eta bai Pegamo Bera Bera ere denborada zoragarria egiten ari dira Ohorezko maila B hortan, eta hurrengo urtean akaso handitu egin daitekela euskal ordezkari sorta gorenean.

Denarekin, ez da ligaren gainean artikulu honek proposatzen duen hausnarketa. Izan ere, kirolaren hazkundean beti dago haustura une bat, gauzak era definitiboan bide onean ezartzen dituena. Momentu horiek harrapatzea zaila izaten da, heldutasuna neurtzea interpretatiboa izaten baita, baina argi dago Errege Kopan Ampo Ordiziak eta Bizkaia Gernikak jokaturiko kanporaketak mugarria markatu duela euskal errugyaren barnean.

                Errugby Kopa

Final aurrekoa zen, joan eta etorrikoa, eta berdintasuna mugakoa izateko tankera guztia zegoen. Bi taldeek erregulartasun maila garrantzitsua adierazi dute denborada guztian zehar, eta gertaturiko porrotak oso lehiatuak izan dira beti ere bi taldeengan. Horrela, aurrera egiteko ederki sufritu beharko zutela barneratuta zeukaten bi taldeek. Joaneko partidan bizkaitarrek aurrera hartzen zutenaren sentsazioa zegoen, nahiz eta goierritarrek 14-0 arriskutsu hura 14-12 bilakatu bigarren zatian.

Horrela, itzuliko partidarako dena airean geratu zela esan genezake. Altamirako zelaia jaia izan zen egun hortan. Errugbya instituzio bilakatu duen herriak bete egin zituen harmailak eta hala talde gipuzkoarrak intentsitate maila egokia aplikatzeko panorama izan zuen hastapen hastapenetik. Hala, partida hasiera hobeak erabaki zuen lehia, eta atsedenaldirako 16-0ekoak oso aldeko jarri zituen gauzak ordiziarrentzat. Bigarren zatian sufitzen jakin izan zuten behar zenean, eta era egokian defenitzen aurkariak espazioa uzten zuenean, eta hala, bukaerako 26-12ak finalerako txartela eskuratzea suposatu zuen. Euskal derbya gainditu ondoren Kopa estreinekoz altxatzeko aukera izango dute gipuzkoarrek El Salvador-en aurkako partidan, eta horrela, 2004an Bera Berak irabaziko Koparen lekukoa hartu.

Bizkaia Gernikak, ordea, ligan jarri beharko ditu esfortzuak, oraindik ere badagoelako zer lehiatu. Hurrengo urtean Europan egoteko aukera izan dezakete oraindik ere basurdeek.

Azken ohar bat: berriro ere bi talde hauek ligako azken jardunaldian neurtuko dituzte indarrak Urbietako zelai gernikarrean. Batek daki euskal errugbyaren beste mugarri bat eraikiko den eguna izango ote den.

Historiaren begietatik

Egungo gertakariek iraganekoekin erlazio handia izaten dute zenbaitetan. Aforismoaren entziklopedia hartuta, “Ezagutu dezagun nor izan garen, egun garena ulertzeko”. Hala, halabeharrak hainbatetan orainaldi eta iraganaren arteko elkarrizketa interesgarriak plazaratzen dizkigu, eta hausnarketa puntu mamitsuak lortzeari begira. Horrela, Bilboko Athletic Europa League txapelketako final zortzirenetarako sailkatu da, eta Manchester United talde boteretsuaren aurka jokatuko du hurrengo faserako txartela irabazteko lehia. Bi talde indartsuren arteko lehen mailako kirol norgehiagoka, ikuskizun politaren gonbitea. Baina beste adiera batzuk ere badadude, izan ere, nostalgiaren ateak irekitzen ditu kanporaketa honek.

n athletic club de bilbao la historia-1483

1957ra joan beharko ginateke atzera. Futbola oso desberdina zen orduan, mundua bera ere dexente diferentea zen heinean. Egungo foko mediatikoetatik kanpora eraikitzen zen, nahiz eta hasiak ziren somatzen etorkizunean kirolak piztuko zituen pasioak. Horrela, Athletic eta Manchester-en bidea estreinekoz gurutzatu zen txapeldunen ligako final laurdenetan. Zurigorriak lehiaketa zoragarria egiten ari ziren, aurreko faseetan Portugaleko Oporto eta Hungariako Honved (Puskas mitikoaren taldea) kanporatu zituen, eta Manchester United zen bidean gurutzatzen zitzaion hurrengo erraldoia.

1957ko Urtarrilaren 16a Athletic-en historian gordeta dagoen egun handi horietako bat bezala gogoratzen dute Bilboko adintsuenek. Bi taldeak zelaira atera zirenean elur geruza txuri batek estaltzen zuen berdegunea. “11 baserritarren” taldea bezala ezagutua zena 'Piru' Gainza kapitainaren atzetik atera zen, eta britainarrei begietara begiratu eta buruz buru lehiatzeko borondate irmoa zeukaten euskaldunek . 5 eta 3 gailendu ziren zurigorriak magiaz beteriko egun hartan, eta final erdiak eskura zeudela ematen zuen.

Itzuliko partidak bortizki ireki zizkien begiak bizkaitarrei, halere, eta historiarako geratu zen bigarren zita hartan 3 eta 0 irabazi zuten ingelesek. Egun tamalgarrian inmortalizatuta geratu zen euskal jokalarien kemena, Carmelo Cedrun atezainak partida guztia lesionaturik egin zuelako, garai hartan ez baitzen aldaketekin jokatzen.

Kontuak kontu 55 pasa dira egun gogoangarri haietatik, eta gauzak izugarri aldatu dira. Athletic ez da aintzina izan zena, nahiz eta, zenbaitetan aipatu izan dugu, arrakasta ez den handitasuna neurtzeko parametro bakarra. Zor historiko hura kitatzeko aukera izango dute beraz egungo Athletic honen ordezkariek. Irabazten duenak irabazten duela, halere, kirolak elementu deportiboetaz gainerako osagaiak dituen gertakari horietako bat dela ezin ukatuko dugu.

Momentuaren garrantzia

Ziklikotasunak egiten du askotan kirola horren erakargarri. Gauzak betierekoak ez izatearen magia da, unerik ez ustekoenean sendo zirudiena hauskorra bilaka daiteke, eta norbaitek merezimendu osoz irabaziriko kreditua erabat desitxuratuta geratu instant bakarrean. Adibideak milaka daude munduan barrena, eta haietako bat euskal saskibaloian daukagu ezbairik gabe. Hiru euskal talde goi mailako ACB kategoria hortan, eta bakoitzaren egoera eredugarria da faseek duten garrantzia ilustratzeko.
Caja Laboral Baskonia izango genuke lehenik eta behin. Zer esan ia dena irabazi duen talde ilustrearen inguruan. Gasteizko hiriaren ordezkari, Europako erreferentzia bilakatu du taldeak hiriburu arabarra saskibaloiaz ari garenean. Bere historia lorpenez gainezka dago, 90 hamarkadatik aurrera titulu bitartez kontsolidatu du Baskoniak bere estilo eta talde handi izatasuna. Euroliga altxatzera sekula iritsi ez izanaren arantza hortxe badauka ere, handien artean ezartzen da ezbairik gabe Josean Querejetaren magalpean eraikiriko kluba. Denarekin, behera datorrelaren sentsazioa dago. Taldearen indar ekonomikoa mantentzen denaren ematen du, baina denboraren ibilbideak suposatzen duen beherakadatxo baten ezarri dela dirudi. Lehen aldiz azken hamarkadan, Euroligako lehen fasean erori da Dusko Ivanovic-ek zuzentzen duen taldea, eta liga goikaldean badago ere, hasieran aipatzen genuen hauskortasuna azaltzen ari ote den galdegite diot ebere buruari gasteiztarrek. Denarekin, nahikoa sinesgarritasun erdietsi du urteetan barrena talde baskonistak pare bat denboraldi urrik ziklo bukaera adierazi dutela inplikatzeko.
Bigarren talde euskalduna Gescrap Bizkaia izango genuke. Bere historia laburrean urratsak etengabe ematen dituen taldea. Instituzioetako bultzadaren eraginez, geroz eta azpiegitura gogorragoa suposazen du Bilboko taldeak. Hala, bere izena eta izana oraindik ere eraikitzen ari bada ere, iazko ligako azpitxapelduntzak, eta aurtengo Euroligan Top 16ean sartu izanak (ez kasualki Caja Laboral Baskonia kanporatu ondoren) badaukate zer esanik zentzu hontan.
kirolak_12_02_04
Azkenik, eta ez horregatik gutxiago, Lagun Aro Gipuzkoa Basket-en kasua genuke. Talde humilagoa bere sorkuntzan, eta estatuko onenen artean lehiatzeko arazoak izan ditzakeena. Bada, pronostikoak erabat hautsi ditu Sito Alonsok zuzentzen duen taldeak, eta lehen liga zati bikaina burutu dute aurten, errege koparako sailkapena erdietsiz historian lehen aldiz (sailkapenean Gescrap Bizkaia gaindituta, berriro ere kasualitatea bazter dezagun). Lorpen nabarmena behetik gora egin duen Gipuzkoa Basket-entzat. Kasu hontan ere, arrakasta konkretu batek ez du ibilbidea markatzen, halere, urratsek bidea ezartzen duten heinean, ziklo baten abiada suposa dezake gipuzkoarrentzat.
Historia ez da sekula gelditzen. Eta euskal saskibaloiaren patuaren gutiziak berriro ere inposatu egin dira, eta Caja Laboral Baskoniak eta LAgun Aro Gipuzkoa Basket-ek elkarren artean neurtuko dituzte indarrak errege kopako final laurdenetan. Horrela itxiko da euskal taldeen neurketa traszendentalen triangelua. Beti bezala, onenak irabaz dezala.

Pista okertuko gurpilak

Euskal txirrindularitzaz mintzatzen garenean denok izango ditugu irudi berdintsuak dute oroimenean: Miguel Indurain 5 aldiz Pariseko podium horren gorenean. Edo Abraham Olano erlojuz kontrako munduko txapeldun bilakatzen. Oroimen motzagoa daukatenek beste lorpen batzuk izango dituzte gogoan, dexente apalagoak, baina era berean aipagarriak: Roberto Laiseka bere maillot-a txukuntzen Luz Ardinen-eko egun distiratsu hartan; edo Igor Anton, besoak zerura begira, Espainiako Vueltako Bilboko hiri etapan.
Bi gabezia nabarmen dituzte oroitzapen espontaneo hauek: lehenik eta behin gizonen lorpenak izan ditugu gogoan (nahiz eta agian norbaitek Joane Somarribaren lorpen apartak ere hartuko zituen kontuan) eta bigarrenik “txirrindularitza” kontzeptu zabalaren barnean errepide txirrindularitzaren eremu globalizatzailea baino ez dugu aintzat hartu, beste hainbat disziplina mamitsu gutxietsiz. Mintzatu gara gune honetan bertan ziklokrosak suposatzen dituen zailtasunetaz, eta gaurkoan beste bizikleta kirolari egingo diogu erreferentzia: pista txirrindularitzak hainbat arrakasta suposatu ditu euskal kirolarentzat, nahiz eta beti ere itzalpean geratu.

Kirol aberatsa dugu ezbairik gabe, modalitate ugari biltzen dituena bere baitan, denak era berdinean erakargarriak ikuslearentzat, belodromoetako pista okertuetan lasteketa ezin elektrikoagoak izaten baitira. Horrela, azkartasun probak izango genituzke zirraragarrienak: puntuazio probetako sprint-ek badaukate bere mamia, eta keirin, scracht edo omnium disziplinetan ere badago zerekin gozatu, bai banakako zein taldekako txapelketetan.
kirola_12_01_29_2
Guzti honen harira emakumeen pista txirrindularitzak euskal kirolari momenturik ederrenetako bat oparitu zion 2008an Beijing-en, kirolaren gune neuralgiko diren joko olinpikoetan. Leire Olaberriak brontzezko domina lepotik zintzilikatu zuen puntuazio kategorian eta euskal pista txirrindularitzaren gorena markatu zuen. Momentuz. Olaberriak ezarririko listoia goian dago, baina beste joko olinpiko batzuk izango dira udan. Beste arrakastaren bat lortzea erokeria litzateke?
Leire bera bere ibilbideko azken urteetan dago, kirolariak heldutze maila handiena duen urte horietan, eta domina lortu zuenetik hainbat lorpen ere izan ditu, tartean Europako txapeldun izan zen 2010ean omnium kategorian, eta 2011 igaro berri hontan estatuko errepide txapeldun ere bai (pista txirrindulariek errepidea ere hartzen baitute, begi bistan denez, erabateko eraginkortasunez, Leire Olaberriaren kasuan). Horrela, espektatibak positiboak izan daitezke lau urterik behin gertatzen den zita hortarako. Eta lortu ezean, ez dago zertan estutu, izan ere, lekukoa hartuko duenik badago euskal harrobiaren barnean, Ana Usobiaga bezalako pista txirrindulariak pedalei fuerte eragiten baitatoz.
Har ditzagun espektatiba hauek arreta gehiago merezi duen kirolaren aldarrikapen gisa.
 

2d1

Gotzon Garaizabal eta Peru Magdalenak erakusketa berri bat ondu dute. Kasu honetan, 2d1 proiektuak ardoaren galaxiarekin duen harremanaren baitan, planeta berri bat deskubritu dute. Kiribila. Oraingoan, argazki eta poesia erakusketa izan...

Gehiago irakurri

Emakumeak Hitza eta Bizitza

Emakumeak Hitza eta Bizitza

Orain laurogeita hamar urte Emakume Abertzale Batza erakundea sortu zan. Hari horreri tiraka konposatu dabe Emakumeak Hitza eta Bizitza liburua Begoña Bilbaok, Gurutze Ezkurdiak, Karmele Perez Urrazak eta Josu...

Gehiago irakurri

IFTTT

IFTTT

Zerbitzu oso interesgarri eta sinplea da ifttt.com. Beren sortzailen hitzetan "Internet zure alde lanean jartzeko" balio duen tresna. Errealitatean, baldintza bat betetzen denean ekintza bat burutzeko balio duena. Adibidez, blog...

Gehiago irakurri

logobie © Euskal Herriko Ikastolak EKE gardena