Normalean bizitzan ematen diren aldaketak ez dira momentu bakar batean gauzatzen. Zuritik beltzerako ibilbidean grisen gama anitz horretatik bidaia egin beharra dago, azkenik gauzak zeharo aldatzen direnerarte. Badira halere, beste metaketa batzuk, instant bakarrean ematen direnak, begiak berriro zabaltzen direnerako panorama erabat aldatuta egoteraino. Pablo Berasaluzek azken hilabeteetan izandako hazkundea ez da nolanahikoa izan. Esku pilotaren beteranoa, arrakasta sorta apala lortu duena. Aurreko koadroetan txinpartak ateratzen badakien jokalaria, baina XXI. mende hontako pilotari boteretsuenak irabazteko mugak adierazten zituena.
35 urterekin bideko azken txanpan zela ematen zuen, frontoietan bukaerako gantxoak gauzatzen ari zenaren irudikapena, 1999an lorturiko binakako finala lorpen gaindiezin izango zuen ibilbidearen pixkanakako itzaltzea.Fenomeno ez ohikoa ematen hasi zen, halere. Pilotari berriztarrarentzat emaitza onak iritsi ziren. Geroz eta sendoago azaltzen zen, eta azken urteetan gaindiezin ematen zuten Olaizola II edo Martinez de Irujoren aurkako lehiak geroz eta berdinduagoak suertatzen ziren. Iazko 4 t'erdikoan, horrela, txapelketa zoragarria burutu zuen Berrizkoak, eta bukaerako ligaxkarako sailkatzea lortu zuen. Anekdotatik urrutiago ezartzen zen txapelketa burutu zuen Berasaluzek, eta horren baieztatzea bukatu berri den binakako txapelketa genuke. Jon Ander Albisurekin bikotea osatuz, lehiaketa zirraragarria burutu du Berasaluzek, amildegi ertzean odol hotzarekin jokatuz, eta partidak era sinestezinean altxatuz, azkenik finalerako txartela lortu arte. Frontoietako sentsazio berria zen berriztarra, 35 urte bete berriak zituela! Bizkaiko eskupilotan txapeldun berria noiz agertuko zain ziren lurraldeko frontoi zaleak, nork esan behar zien Berasaluzek, luzaro bazterturiko aurrelari finak har zezakeela hurrengo txapeldun bizkaitarra izatearen ardura.

Aurrekaririk gabeko berpizkundea, 1999 eta 2013ren bi binakako finalen arteko zikloa garaipenez ixteko aukera eskeintzen zion patuak Berasaluzeri. Aurrean bi aurkari sendo, Juan Martinez de Irujo eta Jose Javier Zabaleta. Miribilla frontoia Berasaluzeren arrakastaren lekuko izateko gertu, berriro ere Bilbon etxeko txapelduna txalotzeko zain. Eta momentu hortan 'crac' egin zuen denak. Tantu baten erdian lurrera zerraldo erori zen Berrizkoa, eskua ezkerreko hankan zuela. Akilesko tendoiaren haustura. Finala bertan behera. Sei hilabeteko geldialdi minimoa.

Urteetan zehar ematen den gorakada ixil eta neketsua une bakar batean desegina gera daiteke. Galdera ikurra ezarri behar Berasaluze II.aren etorkizunean, nahiz eta kontratua 2016rako berritu duen Asegarcerekin. Halako kolpe latzaren ondoren berriro ere zutitzeko erronka nola gauzatzen den behatzea ikusgarria izango denaren zalantza gutxi da, halere.
Errugbyak Hego edo Ipar Euskal Herrian izan dezakeen oihartzuna ezberdina dela aitortu beharra dago. Talde bizkaitar eta gipuzkoarren artean azken urteak oparoak izan badira ere, Lapurdi edo Nafarroa Behereako errugby tradizioa askoz ere errotuagoa dago, eta bere kluben arrakastetan beha daiteke hau era agerikoan. Denarekin, baloi obalatuaren kirolak ez du panorama goxoegia utzi Frantziako ligako, Top 14ko, euskal ordezkarientzat. Agian lorpen nabarmenetara ohituta egotearen sindromearen ondorio.
Miarritze Olympique taldeak azken urte onak izan ditu, sailkapeneko goiko postuak urtero urtero erdietsiz, eta ligako txapeldun hiru aldiz bilakatuz XXI. mende hontan. Bere lorpen zerrenda puztu egin zuen iaz, Amlin Challenge Cup txapelketa, Europa mailan dagoen bigarren lehiaketa esanguratsuena bereganatu baitzuen. Bada, Europako handietako bat bilakatu izanaren zeinurik nabarmenena azken 14 urteetan Heineken Cup-ean, txapeldunen ligan, alegia, parte hartu izana da. Aurtengo denboradak ez du albiste onegirik ekarri talde lapurtarrarentzat, izan ere, Laurent Rodriguez-en gizonek ez dute liga ona burutu, Europarako sailkapena urruti baitaukate jada liga bitartez, eta aurtengo txapelketa kontinentalei dagokionean ere atea itxi berri zaie, iaz bereganatutako Challenge kopan ere erori berri baitira.

Esan bezala, azken aukera zen Miarritzeko taldearentzat berez ona izan ez den urtea aurrera ateratzeko, nahiz eta finalerdiak suposatzen zuen erronkaren tamaina izugarria zen. Aurrean Leinster talde irlandar beldurgarria zegoen, azken lau urteetan txapeldunen liga hirutan irabazi duena, eta aurten denboraldi makal samarra burutu badu ere, Europako talderik indartsuenetarikoa da ezbairik gabe. Denarekin, euskaldunak ez ziren inolaz ere kikildu eta Dublingo zelaian ziren 20,000 pertsona inguruk pizten zuten presioa kontutan izanda ere, matxada burutzeko bidean ezarri ziren. Borondatea eta ekintza ez dira, edozelan, baliokide izaten, askotan, eta irlandarrek bere indarra inposatu zuten, hasiera berdinduaren ondoren. Entseguak behin eta berriro erori ziren etxekoen alde, 44-16 ukaezin batetara heldu zen arte.
Bada, finalik gabe geratzeaz gainera, hurrengo urteko Heineken Cup-erako txartela ere geratu zen Dublingo zelaian. Lapurtarrek, azken 14 urteetan erdietsitako sailkapen marka ezingo dute jarraitu. Une batez atzera begiratzeko momentua da, beraz, eta kontsolidaturiko proiektua zenbateraino sendo bilakatu den behatzeko aukera. Izan ere, hurrengo denboradan berriro ere hortzak estutzea dagokie euskaldunei onenen arteko lehian egoteko.
Tradizioa eta berrikuntzaren arteko talka da garaiotako giltzarri eta oreka nabarmenena. Kultura eta lurraldetasunak markaturikoa hertsiki jarraituz gero herdoildurik geratzeko arriskua dago, eta modernitatearen baliatze neurrigabeak norberaren sustraiak ahazteko eremu irristakorrera eramango gintuzke. Horrela, ondarea eta abangoardia proportzio egokietan probetan sartzea da aurrera egiteko formula bakarra. Nahiz eta esatea egitea baino askoz ere errazagoa den.
Euskal tradizio eta etorkizunaren arteko bidegurutzean aurkituko genuke ezbairik gabe esku pilota. Euskal Herriko kirolaren historiaren lekuko, aldi berean XXI. mendeko kirol entzutetsu eta errespetatu, frontoiak betetzera iristen den tamainako ikuskizuna sortzeraino. Kirol xehea, soila. Larruzko pilota, bi horma eta txapa batekin soilik bidera daitekeena. Halere, osagai hauekin hainbat bide hauta daitezke, eta azpimarratu beharrik ere ez dago, gauza berriak sortzeko tartea bada oraindik ere. Horrela, azken urteetan hiru disziplina orokor gauzatzen dira esku pilotako enpresen arteko txapelketetan, jokalari kopurua eta frontoiaren luzeran aldaketak eraginez. Buruz burukoa, lau t'erdia eta binakakoa. Erdibiderako tarterik bai?

Bada, planteaturiko galderari baiezko erantzuna emateko ahalegina egin zuen duela urte bete baino pixkat gehiago komunitate pilotazaleak, eta hala, binakako bost t'erdiko txapelketa plazaratu zen. Kategoria berriaren izenak dioen bezalaxe, bikoteka jokatzen da, eta frontoiaren eremua laburtu. Apustu arriskatua tradizionalki purista izan den kirolaren barnean. Denarekin, ondo pentsaturiko estrategia gisa aurkeztu zen: publikoak ikuskizuna erregutzen duen garaietan, espazioa mugaraino konprimatzen da, lau pilotari oso toki murritzean sartuz. Hala, bikotearen arteko konpenetrazioa erabatekoa izan behar da, eta normalean itzalpean egoten diren atzelariek ere bere jokoa eraldatzeko aukera balia dezakete, pilotakada indartsuaren tresna ez baita baliagarri.
Iazko estreineko txapelketa arrakasta gisa hartu zuten antolatzaileek, eta Aste Santuan Zarautzen burutu den jaialdian ere ikuskizun ederra planteatu dute Aspeko pilotariek, disziplinaren baliagarritasuna testatzeko beste proba batetan. Hala, Jaunarena eta Zubietak Xala eta Peñagarikanori irabaziriko finalean, tanto ikusgarriak behatu ziren, molde berriak proposatzen zituztenak.
Gogoratu behar, egun horren maitatua den lau t'erdia beste garai batean balio gehiegi ez zuen modalitatea ere bazela, txapelketa 1989rarte egon baitzen erretiratua. Bost t'erdiko planteamendu honi dagokionean, akaso etorkizunean mesprezuz begiratuko den saiakera bizarro gisa hartuko da. Edo agian, batek daki, esku pilotaren zirkuitoan txokoa lortuko du, berez gustagarri eta anitza den kirola are gehiago aberastuz.
Non daude giza naturaren mugak? Noraino irits daiteke gizakion gorputza gainbera etorri gabe? Galdera hauen erantzunak jakina, kasuan kasu eta gorputzetik gorputzera oso ezberdinak izan daitezke, eta akaso, gutako gehientsuenok ez ditugu inolaz ere gure baliabideek eskaintzen dituzten mugak ezagutu ere egiten, baina bada norberaren ahalmenak muturreraino eramaten jarduten duenik, giza barrenak suposatzen duen eremu aberatsa ikertuz.
Eneko Llanos triatleta arabarrak urteak daramatza munduko lasterketetan lehiatzen, uretan, bizikletan eta korrika kilometroak irensten eta zenbaitetan helmuga besoak altxaturik dituela igarotzen. Horren adibide egunotan irabazi duen Melbourneko lasterketa, Llanosek gogokoen duen espezialitatean jorratzen dena: Ironman-a. Munduko jarduera gogorrena bezala definitua, kirolariaren erreserba indarrak xahutzen dituen proba da, bere baitan 3'86 kilometroko igeriketa, 180 kilometroko txirrindularitza eta 42,2ko korrikaldia hartzen dituena. Doiketa fisiko erabatekoa esigitzen duen proba da, triatloiaren barnean, eta Melbourneko proba hontan, urrutira joan gabe, 7 ordu eta 36 minutuko denbora markatu zuen Llanosek.
Hasiera batean fin aritu ez bada ere, horrelako proba luze eta gogorra lehiatzeak duen abantailarik nabarmenena erreakzio tarte handia dagoela da, eta horrela, gasteiztarrak bere legea inposatu du maratoiaren eremuan, Australian lortu duen lehen garaipena eskuratuz.

XXI. mendean kirol leiendaz horniturik gaudela esan genezake. Mila txapelketa, protagonista eta egun magiko, mila istorio eta pasadizo. Ezerk ihes egiten ez duen begiz beteriko gizarte ultramodernoan etengabe berritu egiten dira informazio liluragarriak, eta horrela, gaur mitikoak bilakatzen diren gertakariek, akaso bihar gertatzen denaren itzal bapatekoa paira dezakete. Horregatik ona da zenbaitetan atzera begiratu eta iraganaren leiendak behatzea, egunerokotasunak ikusten uzten ez dizkigun horiek. Eta horrela begien aurrean ditugun kirolaren mitoak azalduko zaizkigu. Hormigoi eta zelaiz osaturiko mitoak akaso.

Bilbon urte arraroa da 2013an hasi duen hau. Hiriaren enblema bilakatu den San Mamesek agur esango du denborada bukatzean, eraitsia izango baita, ondoren fenix hegaztiak bezala errautsetatik bertsio hobetu bilakatzeko. Bizitzaren araua da zaharra berriagatik ordezkatzen doala etengabe, baina horrek ez du esan nahi zaharrak zeukan xarma eta lilura desegin behar direnik. Horrela, aurtengo denboradak nolabaiteko atzera kontaketa ixila suposatzen du, etengabe efemeridearen eremuan ezartzen diren kasuak aipatuz: “San Mamesen jokatuko den azken partida kontinentala”, edo “Katedralean lehiatuko den azken euskal derbya”.

Elkar diskoetxearen eskutik argitaratu du diskoa. Izenburu esanguratsua jarri dio Garik bere abesti bildumari, erreinbidakzio kutsua ere somatzen delarik. Diskoa rock estiloan murgiltzen da, naiz eta batzutan mugan aurkitu, sonoridade...
Gehiago irakurri
Emakume baten mintzoa adituko duzu liburua zabaltzeaz batera: begi bat galdu nuen nerabezaroan; minbiziz hil zitzaidan ama; dibortziatua naiz eta seme bat daukat; enkarguzko lanak idaztetik ateratzen dut bizibidea; berriki...
Gehiago irakurriGotzon Garaizabal eta Peru Magdalenak erakusketa berri bat ondu dute. Kasu honetan, 2d1 proiektuak ardoaren galaxiarekin duen harremanaren baitan, planeta berri bat deskubritu dute. Kiribila. Oraingoan, argazki eta poesia erakusketa izan...
Gehiago irakurriOrain laurogeita hamar urte Emakume Abertzale Batza erakundea sortu zan. Hari horreri tiraka konposatu dabe Emakumeak Hitza eta Bizitza liburua Begoña Bilbaok, Gurutze Ezkurdiak, Karmele Perez Urrazak eta Josu...
Gehiago irakurri
Zerbitzu oso interesgarri eta sinplea da ifttt.com. Beren sortzailen hitzetan "Internet zure alde lanean jartzeko" balio duen tresna. Errealitatean, baldintza bat betetzen denean ekintza bat burutzeko balio duena. Adibidez, blog...
Gehiago irakurri